Ratko Mladić, bivši komandant Glavnog štaba Vojske Republike Srpske i pravosnažno osuđeni ratni zločinac, umro je danas u Haagu u 84. godini. U trenutku smrti služio je kaznu doživotnog zatvora zbog genocida u Srebrenici, zločina protiv čovječnosti i ratnih zločina počinjenih tokom rata u Bosni i Hercegovini. Vijest o njegovoj smrti potvrđena je iz više izvora, uključujući zvaničnika Ujedinjenih nacija.
Mladić je posljednje godine života proveo u pritvorskom sistemu Ujedinjenih nacija u Haagu, a njegovo zdravstveno stanje bilo je teško narušeno.
Njegovom smrću završeno je izdržavanje doživotne kazne izrečene za neke od najtežih zločina počinjenih na evropskom tlu nakon Drugog svjetskog rata.
Pravosnažno osuđen za genocid u Srebrenici
Ratko Mladić je 2017. godine prvostepeno osuđen na doživotni zatvor, a 8. juna 2021. pravosnažno je potvrđena presuda.
Proglašen je krivim za genocid u Srebrenici, gdje je u julu 1995. ubijeno više od 8.000 bošnjačkih muškaraca i dječaka, kao i za zločine protiv čovječnosti i ratne zločine počinjene tokom rata u Bosni i Hercegovini.
Presuda je obuhvatila progon, istrebljenje, ubistva, deportacije i prisilno premještanje, terorisanje stanovništva Sarajeva, protivpravne napade na civile i uzimanje pripadnika Ujedinjenih nacija za taoce.
Opsada Sarajeva
Kao komandant Glavnog štaba VRS-a, Mladić je imao ključnu vojnu ulogu tokom višegodišnje opsade Sarajeva.
Snage pod njegovom komandom provodile su kampanju snajperskog djelovanja i granatiranja usmjerenu na civilno stanovništvo glavnog grada Bosne i Hercegovine.
Upravo je terorisanje civila Sarajeva bilo jedan od elemenata za koje je Mladić pravosnažno osuđen.
Četiri udružena zločinačka poduhvata
U prvostepenoj presudi utvrđeno je Mladićevo učešće u četiri udružena zločinačka poduhvata.
Oni su se odnosili na trajno uklanjanje Bošnjaka i Hrvata s teritorija na koje su bosanski Srbi polagali pravo, terorisanje stanovništva Sarajeva snajperskim djelovanjem i granatiranjem, eliminaciju Bošnjaka iz Srebrenice te uzimanje pripadnika UN-a za taoce kako bi se spriječili NATO zračni napadi.
Gotovo 16 godina bio u bijegu
Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju optužio je Mladića još 1995. godine, ali je godinama izbjegavao hapšenje.
Nakon gotovo 16 godina skrivanja uhapšen je 26. maja 2011. godine u Lazarevu u Srbiji, a potom je izručen u Haag.
Suđenje je počelo 2012. godine, a tokom višegodišnjeg procesa saslušane su stotine svjedoka i predstavljena obimna dokumentacija o zločinima počinjenim širom Bosne i Hercegovine.
Prvostepena presuda izrečena mu je u novembru 2017. godine, kada je osuđen na doživotni zatvor. Žalbeni postupak završen je 2021. potvrđivanjem doživotne kazne.
Umro služeći doživotnu kaznu
Mladić je posljednjih godina imao ozbiljne zdravstvene probleme, uključujući posljedice više moždanih udara. Njegova odbrana i porodica u više navrata tražili su da bude pušten radi liječenja, ali zahtjevi nisu prihvaćeni.
Umro je 27. augusta 2026. godine, služeći pravosnažno izrečenu kaznu doživotnog zatvora.
Iza pravosnažnih presuda ostaje sudski utvrđena činjenica o njegovoj odgovornosti za genocid u Srebrenici i niz zločina počinjenih tokom rata u Bosni i Hercegovini.
